Rrëzimet te të moshuarit: ndihma dhe rikthimi i besimit
Rrëzimi nuk është pjesë e pashmangshme e plakjes dhe nuk duhet quajtur thjesht ngathtësi. Shikimi, ekuilibri, forca, barnat, sëmundja dhe shtëpia mund të ndikojnë bashkë. Vlerësimi pas rrëzimit gjen probleme të trajtueshme dhe ul rrezikun. Qëllimi është pavarësia dhe lëvizja e sigurt, jo vetëm kufizimi i aktivitetit.
Përmbledhje e shkurtër: Rrëzimi nuk është pjesë e pashmangshme e plakjes dhe nuk duhet quajtur thjesht ngathtësi. Shikimi, ekuilibri, forca, barnat, sëmundja dhe shtëpia mund të ndikojnë bashkë. Vlerësimi pas rrëzimit gjen probleme të trajtueshme dhe ul rrezikun. Qëllimi është pavarësia dhe lëvizja e sigurt, jo vetëm kufizimi i aktivitetit.
Draft editorial: shqyrtimi i pavarur klinik dhe gjuhësor është ende në pritje. Ky informacion nuk vendos diagnozë dhe nuk zëvendëson këshillën mjekësore individuale.
Në këtë faqe
Kontrolloni dëmtimin para ngritjes
Qëndroni të qetë dhe kontrolloni dhimbjen, frymëmarrjen dhe gjendjen. Mos e detyroni veten të ngriheni ose lejoni t’ju tërheqin nëse mund të ketë frakturë ose dëmtim koke, qafe, shpine apo ije. Telefononi 112 për dëmtim të rëndë të dyshuar, pamundësi ngritjeje, humbje ndjenjash, frymëmarrje shumë të vështirë ose shenja goditjeje në tru. Në dysheme përdorni telefonin apo alarmin, thërrisni dhe mbahuni ngrohtë. Pas goditjes në kokë tregoni për holluesit e gjakut edhe nëse fillimisht ndiheni mirë; problemet mund të mos duken menjëherë.
Tregojini mjekut ngjarjen dhe gati-rrëzimet
Kërkoni kontroll pas rrëzimit, humbjeve të përsëritura të ekuilibrit ose shqetësimit të ri. Përshkruani vendin, këpucët, dritën, aktivitetin, marramendjen, të fikëtin dhe dëshmitarët. Merrni të gjitha barnat, edhe gjumësjellësit e produktet pa recetë. Vlerësimi mund të përfshijë ecjen, forcën, ekuilibrin, tensionin gjatë ndërrimit të pozicionit, shikimin, këmbët, zemrën dhe shtëpinë. Rrëzimi me humbje ndjenjash nuk është thjesht pengim. Mos ndaloni barnat vetë; kërkoni rishikim përfitimesh, efekte anësore dhe alternativa më të sigurta.
Ulni rreziqet me ndryshime praktike
Kontrolloni qilimat e lirshëm, kabllot, rrëmujën, dyshemetë rrëshqitëse, shkallët dhe rrugën te tualeti natën. Përmirësoni dritën, mbani gjërat afër dhe zgjidhni këpucë të përshtatshme që kapin mirë. Kërkoni montim të sigurt të mbajtëseve; mbajtësja e peshqirit nuk është automatikisht dorezë e sigurt. Mjeti i ecjes duhet përshtatur dhe përdorur drejt, jo marrë hua pa vlerësim. Terapisti okupacional ose shërbimi lokal mund të përparësojë ndryshime të përballueshme, duke respektuar preferencat dhe aktivitetet.
Forconi muskujt dhe trajtoni rreziqe të tjera
Programi individual me forcë dhe ekuilibër mund të ulë rrëzimet. Fizioterapisti zgjedh fillim të sigurt, sidomos pas dëmtimit, me brishtësi ose mjet ecjeje. Shtimi gradual i lëvizjes shpesh është më i mirë se shmangia nga frika. Kujdesuni për sytë, diskutoni marramendjen dhe këmbët, hani e pini sipas nevojave dhe kufizimeve mjekësore. Pyesni për kockat dhe osteoporozën, sepse parandalimi i frakturës ka rëndësi. Suplementet nuk zëvendësojnë vlerësimin dhe nuk duhen automatikisht nga të gjithë.
Planifikoni besimin, mbështetjen dhe ndihmën
Mbani afër telefonin ose alarmin dhe diskutoni si merret ndihma realisht. Kërkoni profesionist t’ju mësojë ngritje nga dyshemeja sipas aftësive, jo praktikë vetëm pas dëmtimit. Tregoni nëse frika pengon daljen, larjen ose punët; rehabilitimi dhe mbështetja psikologjike ndihmojnë. Rishikoni planin pas rrëzimit të ri ose ndryshimit shëndetësor. Kujdestarët të shmangin ngritjen manuale ose kufizimin pa menduar për mbështetje më të sigurt, pëlqim dhe pavarësi.
Shembuj praktikë
Këto situata hipotetike ilustrojnë vendime dhe pyetje. Nuk parashikojnë diagnozë ose rezultat trajtimi.
Shembull hipotetik: pengim natën
Maria pengohet në qilim duke shkuar në banjë. Pas kontrollit të dëmtimit, përmirëson dritën, pastron rrugën dhe diskuton këpucët me këshilluesin. Vlerëson edhe marramendjen, pa supozuar se qilimi ishte shkaku i vetëm.
Shembull hipotetik: besim pas rrëzimit
Petari nuk ecën jashtë nga frika. Fizioterapisti harton punë të mbështetur për forcë e ekuilibër; familja ndihmon me dalje të shkurtra dhe telefon. Përparimi është gradual dhe askush nuk premton zhdukje të çdo rreziku.
Pyetje për ekipin shëndetësor
- A ndikuan sëmundja, të fikëtit ose barnat dhe çfarë kontrolli duhet?
- Cilat ushtrime, mjete ecjeje dhe ndryshime përshtaten me aftësitë dhe prioritetet e mia?
- Çfarë bëj pas rrëzimit tjetër dhe si marr ndihmë nëse nuk ngrihem?
Ke pyetje për shëndetin tënd?
Fol me një mjek vullnetar me një thirrje zanore. Është falas dhe konfidenciale.
Nuk ke nevojë për mjek?
Farmacisti mund të të këshillojë falas, pa takim.
Ky udhëzues nuk zëvendëson mjekun. Këtu gjen informacione për shëndetin. Nuk merr diagnozë ose mjekim. Për këtë, shko te mjeku. Në rast urgjence, telefono në 112.