Konjuktiviti: kujdesi për syrin e skuqur dhe të acaruar
Konjuktiviti është inflamacion i cipës së hollë që mbulon të bardhën e syrit dhe brendësinë e qepallave. Infeksioni, alergjia dhe irrituesit mund të shkaktojnë skuqje të ngjashme. Shumë raste kalojnë pa trajtim të madh, por syri i kuq me dhimbje, ndjeshmëri ndaj dritës ose ndryshim të shikimit kërkon vlerësim urgjent, pa supozuar se është konjuktivit i zakonshëm.
Përmbledhje e shkurtër: Konjuktiviti është inflamacion i cipës së hollë që mbulon të bardhën e syrit dhe brendësinë e qepallave. Infeksioni, alergjia dhe irrituesit mund të shkaktojnë skuqje të ngjashme. Shumë raste kalojnë pa trajtim të madh, por syri i kuq me dhimbje, ndjeshmëri ndaj dritës ose ndryshim të shikimit kërkon vlerësim urgjent, pa supozuar se është konjuktivit i zakonshëm.
Draft editorial: shqyrtimi i pavarur klinik dhe gjuhësor është ende në pritje. Ky informacion nuk vendos diagnozë dhe nuk zëvendëson këshillën mjekësore individuale.
Në këtë faqe
Shenjat sugjerojnë shkakun, por nuk e provojnë
Sytë mund të ndihen si me rërë, të kruhen, të djegin, të lotojnë ose të kenë sekrecione që ngjitin qerpikët. Infeksioni viral mund të fillojë në një sy e të kalojë te tjetri; alergjia shpesh prek të dy dhe shoqëron teshtimat ose rrjedhjen e hundëve. Sekrecioni i trashë mund të vijë nga bakteret, por pamja nuk dallon me siguri çdo shkak. Tharja e syve, inflamacioni i qepallave, dëmtimi dhe sëmundjet e kornesë mund ta skuqin syrin. Ekzaminimi, historia dhe ndonjëherë mostra nga sekrecioni ndihmojnë në zgjedhjen e trajtimit.
Kur skuqja është urgjente
Kërkoni vlerësim urgjent të syrit për dhimbje, ndjeshmëri të theksuar ndaj dritës, skuqje intensive ose shikim të turbullt që mbetet pas pastrimit të butë të sekrecionit. Humbja e papritur e shikimit, dhimbja e fortë e kokës me të përziera, dëmtimi i syrit ose ekspozimi kimik kërkojnë ndihmë emergjente. I porsalinduri me sy të kuq ose të ngjitur duhet parë menjëherë, sepse disa infeksione dëmtojnë shikimin. Mbajtësit e lenteve me sy të kuq duhet t'i heqin dhe të kërkojnë këshillë urgjente: infeksioni i kornesë mund të ngjajë fillimisht me konjuktivit. Imuniteti i dobësuar ose përkeqësimi kërkojnë gjithashtu vlerësim më të hershëm. Mos prisni me vetëkujdes kur ka këto shenja.
Lehtësimi dhe përdorimi më i sigurt i pikave
Lani duart para dhe pas kujdesit. Pastroni butësisht korezat nga qerpikët me ujë të pastër dhe pambuk të ri, të veçantë për secilin sy. Kompresa e ftohtë e pastër dhe lotët artificialë të përshtatshëm mund të lehtësojnë; pyesni farmacistin për moshën dhe udhëzimet. Mos fërkoni sytë dhe mos prekni me majën e shishes syrin, gishtat ose qerpikët. Mos ndani pika dhe mos përdorni receta të vjetra. Mos mbani lente kur sytë janë të prekur; ndiqni këshillën për rifillimin, zëvendësimin ose dezinfektimin e lenteve dhe kutive. Mos vendosni përzierje shtëpiake në sy.
Trajtimi varet nga diagnoza
Antibiotikët nuk trajtojnë konjuktivitin viral ose alergjinë. Disa infeksione të lehta bakteriale kalojnë pa ta, ndërsa mjeku mund të rekomandojë pika ose pomadë antibiotike në raste të zgjedhura. Disa infeksione kërkojnë trajtim të posaçëm, përfshirë disa infeksione herpetike ose seksualisht të transmetueshme; pikat e mbetura nuk e zëvendësojnë. Alergjia mund të lehtësohet me uljen e ekspozimit dhe antihistaminikë të përshtatshëm. Kërkoni këshillë para pikave mjekësore gjatë shtatzënisë ose te fëmija i vogël. Pikat me kortikosteroide duhen vetëm me mbikëqyrje mjekësore të përshtatshme: trajtimi i gabuar mund të përkeqësojë infeksione ose të shkaktojë probleme të tjera të syrit.
Pakësoni përhapjen dhe ndiqni ecurinë
Format virale e bakteriale përhapen nga duart dhe objektet e ndotura; alergjia vetë nuk është ngjitëse. Mos ndani peshqirë, jastëkë, kozmetikë ose pajisje lentesh. Lani çarçafët e pecetat e fytyrës dhe shmangni notin sa vazhdojnë shenjat infektive. Ndiqni këshillat vendore për shkollën ose punën, duke marrë parasysh temperaturën, gjendjen dhe mundësinë e shmangies së kontaktit të afërt. Mos përdorni antibiotik vetëm për një rregull të supozuar frekuentimi. Organizoni kontroll nëse simptomat përkeqësohen, nuk përmirësohen pas disa ditësh ose mbeten pas rreth një jave. Shenjat virale mund të zgjasin më shumë, por skuqja e vazhdueshme kërkon rivlerësim, jo vetëtrajtim të përsëritur.
Shembuj praktikë
Këto situata hipotetike ilustrojnë vendime dhe pyetje. Nuk parashikojnë diagnozë ose rezultat trajtimi.
Shembull hipotetik: paralajmërim për lentet
Luka zgjohet me sy të kuq dhe supozon infeksionin e kolegut. Meqë mban lente kontakti dhe syri dhemb, i heq dhe kërkon vlerësim urgjent në vend që të marrë pikat e kolegut.
Shembull hipotetik: alergjia kërkon plan tjetër
Çdo sezon poleni, Sara ka kruarje, lotim dhe teshtima. Mjeku kontrollon modelin e përsëritur dhe diskuton trajtimin e alergjisë. Ajo nuk pret ndihmë nga antibiotikët dhe e di se dhimbja e re ose ulja e shikimit kërkon vlerësim të ri.
Pyetje për ekipin shëndetësor
- Cili është shkaku i mundshëm dhe a duhet ekzaminim sot?
- Cilat pika janë të përshtatshme dhe si përdoren e ruhen?
- Kur mund t'i vendos përsëri lentet dhe çfarë duhet zëvendësuar ose pastruar?
Ke pyetje për shëndetin tënd?
Fol me një mjek vullnetar me një thirrje zanore. Është falas dhe konfidenciale.
Nuk ke nevojë për mjek?
Farmacisti mund të të këshillojë falas, pa takim.
Ky udhëzues nuk zëvendëson mjekun. Këtu gjen informacione për shëndetin. Nuk merr diagnozë ose mjekim. Për këtë, shko te mjeku. Në rast urgjence, telefono në 112.