Kalo te përmbajtja kryesore

Instalo RediHealth

Shto RediHealth në pajisjen tënde për qasje të shpejtë.

  1. Kliko ikonën e instalimit në shiritin e adresës ose hap menunë e shfletuesit.
  2. Zgjidh instalo RediHealth dhe konfirmo për ta hapur në dritare më vete.

3 minuta lexim, 3 minuta audio

Edema: pse mblidhet lëng dhe kur të kërkoni ndihmë

Edema është ënjtja nga grumbullimi i lëngut në inde. Këpucët ose unazat shtrëngojnë, gjymtyra ndihet e rëndë apo lëkura e tendosur. Mund të vijë pas qëndrimit gjatë ulur ose në këmbë, por ënjtja e re ose e vazhdueshme mund të tregojë sëmundje. Vendi, shpejtësia e fillimit dhe shenjat shoqëruese përcaktojnë urgjencën; pamja vetëm nuk tregon shkakun.

Përmbledhje e shkurtër: Edema është ënjtja nga grumbullimi i lëngut në inde. Këpucët ose unazat shtrëngojnë, gjymtyra ndihet e rëndë apo lëkura e tendosur. Mund të vijë pas qëndrimit gjatë ulur ose në këmbë, por ënjtja e re ose e vazhdueshme mund të tregojë sëmundje. Vendi, shpejtësia e fillimit dhe shenjat shoqëruese përcaktojnë urgjencën; pamja vetëm nuk tregon shkakun.

Draft editorial: shqyrtimi i pavarur klinik dhe gjuhësor është ende në pritje. Ky informacion nuk vendos diagnozë dhe nuk zëvendëson këshillën mjekësore individuale.

Në këtë faqe

Modelet japin të dhëna, jo diagnozë

Mund të ënjtet një gjymtyrë, të dyja këmbët, fytyra ose zona më të gjera. Shtypja ndonjëherë lë gropëz, ndonjëherë jo; asnjëra nuk përcakton vetëm shkakun. Shënoni nëse filloi papritur, ndryshon gjatë ditës, pason dëmtim ose ka dhimbje, nxehtësi, skuqje, mungesë fryme apo pakësim urine. Lëngu mund të mblidhet edhe në mushkëri ose bark; jo çdo mbajtje e rëndësishme shihet te kyçet.

Qarkullimi dhe sëmundjet e organeve

Venat që nuk kthejnë mirë gjakun mund të japin ënjtje të këmbëve. Mpiksja, infeksioni ose inflamacioni mund të shkaktojnë ënjtje lokale. Problemet e drenimit limfatik japin limfedemë, edhe pas disa trajtimeve të kancerit. Sëmundjet e zemrës, veshkave, mëlçisë dhe proteinat e ulëta në gjak mund të mbajnë lëng; edhe barnat ndikojnë. Nxehtësia, palëvizshmëria ose shtatzënia mund të japin ënjtje të lehtë, por nuk duhen supozuar për një ndryshim shqetësues. Mund të ketë disa shkaqe.

Shenjat urgjente

Kërkoni vlerësim urgjent për një këmbë të ënjtur pa shpjegim, ënjtje të papritur ose të rëndë, zonë të kuqe të nxehtë e të dhimbshme, temperaturë ose përkeqësim të shpejtë. Mungesa e frymës, dhimbja e kraharorit, kollitja me gjak, të fikëtit ose konfuzioni kërkojnë ndihmë emergjente. Ënjtja e papritur e buzëve, gjuhës ose fytit me vështirësi frymëmarrjeje apo gëlltitjeje është gjithashtu emergjencë. Në shtatzëni, shtimi i papritur i ënjtjes së fytyrës, duarve ose këmbëve, dhimbja e fortë e kokës, shikimi i ndryshuar apo dhimbja nën brinjë kërkojnë menjëherë këshillë obstetrike për mundësi preeklampsie. Mos drejtoni nëse jeni rëndë.

Trajtimi synon shkakun

Mjeku shqyrton barnat dhe historinë, ekzaminon ënjtjen dhe sistemet përkatëse. Sipas gjetjeve mund të duhen analiza gjaku, urine, ekografi ose të tjera. Plani mund të ndryshojë barna, të trajtojë sëmundjen bazë ose problemin venoz e limfatik. Diuretikët ndihmojnë disa shkaqe, jo çdo gjymtyrë të ënjtur, dhe kërkojnë përshkrim e monitorim individual. Mos merrni diuretik të tjetrit ose ndërprisni vetë recetën. Kompresioni zgjidhet pas vlerësimit profesional të përshtatshmërisë dhe masës.

Kujdesi i përditshëm me plan

Pasi përjashtohen shkaqet urgjente, lëvizja e lehtë, shmangia e pozicioneve të gjata, këpucët e rehatshme dhe ngritja e këmbëve mund të ndihmojnë disa edema periferike. Lani, thani dhe kujdesuni për lëkurën, duke raportuar plagë ose infeksion. Ndiqni këshillën individuale për kripën, lëngjet dhe peshën; kufizimi i rëndë i lëngjeve nuk është zgjidhje e përgjithshme. Pyesni kur të kontaktoni dhe kur të kontrolloheni. Ndryshimi i papritur i një ënjtjeje të njohur kërkon rivlerësim.

Shembuj praktikë

Këto situata hipotetike ilustrojnë vendime dhe pyetje. Nuk parashikojnë diagnozë ose rezultat trajtimi.

Pulpë e ënjtur pas udhëtimit — shembull hipotetik

Pas udhëtimit të gjatë shfaqet ënjtje dhe dhimbje në një pulpë. Personi kërkon vlerësim urgjent për mpiksje të mundshme, pa fajësuar vetëm qëndrimin ulur. Dhimbja e kraharorit ose mungesa e frymës do të kërkonin ndihmë emergjente.

Ënjtje gjatë barnave — shembull hipotetik

Pas ndryshimit të një bari këpucët shtrëngojnë gradualisht. Personi njofton mjekun dhe sjell listën e barnave pa i ndërprerë apo marrë diuretik tjetërkund. Mjeku shqyrton efektet dhe shkaqe të tjera para ndryshimit të planit.

Pyetje për ekipin shëndetësor

  • Cili është shkaku i mundshëm dhe a janë shqyrtuar shkaqet urgjente?
  • A më përshtaten kompresioni, ndryshimi i barnave ose trajtime të tjera?
  • Çfarë të monitoroj dhe cilat ndryshime kërkojnë ndihmë urgjente ose kontroll më herët?

Ke pyetje për shëndetin tënd?

Fol me një mjek vullnetar me një thirrje zanore. Është falas dhe konfidenciale.

Fol me një mjek

Nuk ke nevojë për mjek?

Farmacisti mund të të këshillojë falas, pa takim.

Farmacia më afër

Ky udhëzues nuk zëvendëson mjekun. Këtu gjen informacione për shëndetin. Nuk merr diagnozë ose mjekim. Për këtë, shko te mjeku. Në rast urgjence, telefono në 112.